वरुण
varuṇa · Varun · 3३ syllablesअक्षरMeaningअर्थ
the all-embracing skyसबको आच्छादित करने वाला आकाश
Derivationव्युत्पत्ति
वृणोति आवृणोति सर्वमिति वरुणः; स्वरश्मीनां संवरणात् सायंगतः सूर्यो वरुणः
From the root vṛ, to cover and enfold (vṛ saṃvaraṇe, first class), with the affix unan by uṇādi 3.53 (kṝvṛdāribhya unan): the one who embraces all, the wide sky and lord of the waters. Śaṅkara: the evening sun, drawing in its rays.वृ धातु (वृ संवरणे, भ्वादि) से उणादि सूत्र ३.५३ (कॄवृदारिभ्य उनन्) द्वारा उनन् प्रत्यय: जो सबको अपने में समेट लेता है, विस्तृत आकाश और जल का अधिपति। शङ्कराचार्य: किरणों को समेटता हुआ सायंकाल का सूर्य।
Uṇādi: a root with an uṇādi affixउणादि: धातु और उणादि प्रत्यय
Uṇādi sūtra उणादि सूत्र 3.53 कॄवृदारिभ्य उनन् · affix प्रत्यय उनन्
Rootधातु
See वरुण formed sūtra by sūtra, step after step, in the Sanskrit Vardhan app. The app also suggests names that echo the parents’ names (see an example), and keeps a shortlist.इस नाम की सूत्रशः प्रक्रिया, एक-एक चरण, संस्कृत वर्धन ऐप में देखिए। ऐप माता-पिता के नामों से मेल खाते नाम भी सुझाता है (उदाहरण देखिए), और आपके चुने नामों की सूची रखता है।
Where it occursस्रोत
- Viṣṇusahasranāma, name 553विष्णुसहस्रनाम, नाम ५५३: वरुणः
- Bhagavad Gītā 10.29, as श्रीमद्भगवद्गीता १०.२९, वरुणः
- Bhagavad Gītā 11.39, as श्रीमद्भगवद्गीता ११.३९, वरुणः
Checkedजाँच
✓ Uṇādi sūtra and root checked against the Uṇādipāṭhaउणादिपाठ में सूत्र और धातु की जाँच✓ Final forms produced by the engineअन्तिम रूप यन्त्र से सिद्धBoyबालक Monier-Williams, Sanskrit-English Dictionary (1899), page 921मोनियर-विलियम्स, संस्कृत-आंग्ल कोश (१८९९), पृष्ठ ९२१: वरुण, masculineपुंलिङ्ग.