ईशान
īśāna · Ishan · 3३ syllablesअक्षरMeaningअर्थ
the ruler of allसबका नियन्ता
Derivationव्युत्पत्ति
सर्वभूतनियन्तृत्वात् ईशानः
From īś, to rule (īśa aiśvarye, second class), with the affix śānac (3.2.124; cānaś by 3.2.129 gives the same form): he who governs all beings.ईशँ ऐश्वर्ये (द्वितीय गण) धातु से शानच् प्रत्यय (३.२.१२४; ३.२.१२९ से चानश् भी यही रूप देता है): जो सब प्राणियों का नियमन करता है।
Kṛdanta: a root with a primary affixकृदन्त: धातु और कृत् प्रत्यय
Rootधातु
See ईशान formed sūtra by sūtra, step after step, in the Sanskrit Vardhan app. The app also suggests names that echo the parents’ names (see an example), and keeps a shortlist.इस नाम की सूत्रशः प्रक्रिया, एक-एक चरण, संस्कृत वर्धन ऐप में देखिए। ऐप माता-पिता के नामों से मेल खाते नाम भी सुझाता है (उदाहरण देखिए), और आपके चुने नामों की सूची रखता है।
Where it occursस्रोत
- Viṣṇusahasranāma, name 64विष्णुसहस्रनाम, नाम ६४: ईशानः
- Śivasahasranāma, name 10शिवसहस्रनाम, नाम १०: ईशानः
Viṣṇusahasranāma 64, Śaṅkara: सर्वभूतनियन्तृत्वात्.
Checkedजाँच
✓ Root and affix derived again by the Pāṇinian engineधातु और प्रत्यय से पाणिनीय यन्त्र द्वारा पुनः सिद्ध✓ Both forms produced by the engineदोनों रूप यन्त्र से सिद्धBoyबालक Monier-Williams, Sanskrit-English Dictionary (1899), page 171मोनियर-विलियम्स, संस्कृत-आंग्ल कोश (१८९९), पृष्ठ १७१: ईशान; ईशान, an adjective, usable for any genderविशेषण, प्रत्येक लिङ्ग में प्रयोज्य.