प्रकृति
prakṛti · Prakriti · 3३ syllablesअक्षरMeaningअर्थ
nature, the primal sourceप्रकृति, जगत् का मूल
Derivationव्युत्पत्ति
प्रक्रियते अनया इति प्रकृतिः
From the root कृ, to make (डुकृञ् करणे, eighth class), with the prefix प्र and the affix क्तिन् by 3.3.94 (स्त्रियां क्तिन्), here naming that through which things are made: nature, the primal source from which the world unfolds.कृ धातु (डुकृञ् करणे, तनादि) से प्र उपसर्ग और क्तिन् प्रत्यय (सूत्र ३.३.९४, स्त्रियां क्तिन्), करण अर्थ में: जिसके द्वारा सब रचा जाता है, प्रकृति, जगत् का मूल।
Kṛdanta: a root with a primary affixकृदन्त: धातु और कृत् प्रत्यय
Rootधातु
See प्रकृति formed sūtra by sūtra, step after step, in the Sanskrit Vardhan app. The app also suggests names that echo the parents’ names (see an example), and keeps a shortlist.इस नाम की सूत्रशः प्रक्रिया, एक-एक चरण, संस्कृत वर्धन ऐप में देखिए। ऐप माता-पिता के नामों से मेल खाते नाम भी सुझाता है (उदाहरण देखिए), और आपके चुने नामों की सूची रखता है।
Where it occursस्रोत
- Bhagavad Gītā 3.27, as श्रीमद्भगवद्गीता ३.२७, प्रकृतेः
- Bhagavad Gītā 3.29, as श्रीमद्भगवद्गीता ३.२९, प्रकृतेः
- Bhagavad Gītā 3.33, as श्रीमद्भगवद्गीता ३.३३, प्रकृतेः
- Bhagavad Gītā 3.33, as श्रीमद्भगवद्गीता ३.३३, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 4.6, as श्रीमद्भगवद्गीता ४.६, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 7.4, as श्रीमद्भगवद्गीता ७.४, प्रकृतिः
- Bhagavad Gītā 7.5, as श्रीमद्भगवद्गीता ७.५, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 7.20, as श्रीमद्भगवद्गीता ७.२०, प्रकृत्या
- Bhagavad Gītā 9.7, as श्रीमद्भगवद्गीता ९.७, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 9.8, as श्रीमद्भगवद्गीता ९.८, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 9.8, as श्रीमद्भगवद्गीता ९.८, प्रकृतेः
- Bhagavad Gītā 9.10, as श्रीमद्भगवद्गीता ९.१०, प्रकृतिः
- Bhagavad Gītā 9.12, as श्रीमद्भगवद्गीता ९.१२, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 9.13, as श्रीमद्भगवद्गीता ९.१३, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 11.51, as श्रीमद्भगवद्गीता ११.५१, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 13.19, as श्रीमद्भगवद्गीता १३.१९, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 13.20, as श्रीमद्भगवद्गीता १३.२०, प्रकृतिः
- Bhagavad Gītā 13.23, as श्रीमद्भगवद्गीता १३.२३, प्रकृतिम्
- Bhagavad Gītā 13.29, as श्रीमद्भगवद्गीता १३.२९, प्रकृत्या
- Bhagavad Gītā 18.59, as श्रीमद्भगवद्गीता १८.५९, प्रकृतिः
Checkedजाँच
✓ Root and affix derived again by the Pāṇinian engineधातु और प्रत्यय से पाणिनीय यन्त्र द्वारा पुनः सिद्ध✓ Both forms produced by the engineदोनों रूप यन्त्र से सिद्धGirlबालिका Monier-Williams, Sanskrit-English Dictionary (1899), page 654मोनियर-विलियम्स, संस्कृत-आंग्ल कोश (१८९९), पृष्ठ ६५४: प्रकृति, feminineस्त्रीलिङ्ग.